Your KAYA - Higiena intymna dla świadomych kobiet

Czas czytania: 4 min

Kobiety, które zmieniły świat - Marie Tharp

Była "wielką damą eksploracji oceanów", której nie wolno było postawić stopy na statku przez pierwsze 17 lat jej kariery geologicznej. Bohaterka dzisiejszego artykułu jest powszechnie uznawana za pioniera w dziedzinie zdominowanej przez mężczyzn.

Czas czytania: 4 min

Urodzona 30 lipca 1920 roku amerykańska kartograf, oceanograf i geolog, współtwórczyni pierwszej mapy dna oceanu, która udowodniła, że to nie tylko płaska, błotnista powierzchnia (jak wtedy sądzono).

W latach czterdziestych samodzielnie przetłumaczyła nieczytelne kolumny liczb zapisanych z oceanicznych wypraw badawczych na szczegółowe, ręcznie rysowane mapy światowych oceanów. Po drodze udało jej się nie tylko odkryć "kręgosłup Ziemi" - serię górzystych grzbietów głęboko pod powierzchnią oceanu; znalazła także dowody na poparcie jednego z największych zjawisk na Ziemi: dryfu kontynentalnego.

Skok na głęboką wodę

Marie od dzieciństwa była muzykalna, dlatego kształciła się w tym kierunku - studiowała muzykę i język angielski. Po ukończeniu studiów dostała rzadką szansę, by stać się częścią przyspieszonego programu studiów geologicznych w Michigan. Było to w 1942 roku w czasie II Wojny Światowej, kiedy wielu mężczyzn zostało powołanych do walki, co dało kobietom możliwość wypełnienia pewnych ról zawodowych. W erze, kiedy kobiety naukowczynie były zatrudniane wyłącznie jako sekretarki i "kalkulatory w spódnicach", ostry umysł Marie Tharp i spokojna determinacja obroniły się same. Uzyskała tytuł magistra geologii w 1944 roku, a kolejny tytuł (licencjata w dziedzinie matematyki) zdobyła cztery lata później.

Po otrzymaniu dyplomu poszła do pracy jako asystentka w laboratorium geologicznym Lamont na Columbia University w Nowym Jorku. Tam poznała Bruce'a Heezena, ówczesnego absolwenta geologii, z którym nawiązała współpracę na kolejne 30 lat.

Układ idealny

Tharp i Heezen wzięli udział w projekcie badawczym mającym na celu mapowanie topografii - lub układu - dna oceanu. Jednak kobiety w tym czasie miały zakaz wstępu na statek - Marie nigdy fizycznie nie wyruszyła w morze, ale nadal była głównym czynnikiem przyczyniającym się do sukcesu projektu.

Bruce Heezen na pokładach statków badawczych zbierał wstępne informacje. Duża część surowych danych pochodziła z pomiarów SONAR głębokości oceanu. Dane były na bieżąco wysyłane do Marie. Na podstawie odczytów, przy pomocy długopisów i linijek, badaczka rysowała szczegóły dna oceanu. Pierwsza opublikowana mapa Oceanu Północnoatlantyckiego powstała w 1957 roku. Rysunki Tharp ujawniły, że dno oceanu nie jest płaskie - dało się wyodrębnić kaniony, grzbiety i góry - zupełnie jak na lądzie. Druga mapa przedstawiająca dno oceaniczne na południowym Atlantyku została opublikowana w 1961 roku, a kolejna - trzy lata później. Tharp ukończyła pełną mapę oceanu w 1977 roku - zatytułowała ją The World Ocean Floor.   Wielkie obserwacje, wielka determinacja

Podczas wypełniania swoich rysunków Tharp jeszcze bardziej zasłużyła się nauce, gdy jej mapy ujawniły 40 000 mil podwodnego grzbietu biegnącego wzdłuż globu. W 1953 roku jej obserwacje doprowadziły ją do propagowania teorii dryfu kontynentalnego - idei, że kontynenty poruszają się przez rozprzestrzenianie po dnie oceanu. Tharp zauważyła, że kilka małych trzęsień ziemi, pojawiających się pod powierzchnią morza, pochodziło z doliny szczelinowej - miejsca, które badaczka wskazała jako kluczowe w topografii badanego terenu. Jednak inni naukowcy z projektu nieustannie odrzucali jej wyniki.

Tharp kontynuowała swoją pracę i ostatecznie jej badania z większą pewnością potwierdziły teorię doliny szczelinowej. Po raz kolejny pokazała swoje dowody Heezenowi i ten przekonał się, że miała rację. Marie Tharp udowodniła ideę dryfu kontynentalnego - wielkiego osiągnięcia dla społeczności naukowej.

Dorobek

Marie Tharp kontynuowała pracę na University of Columbia aż do przejścia na emeryturę w 1983 roku. Otworzyła biznes tworzenia map z jej domu w South Nyack w stanie Nowy Jork. W 1996 roku otrzymała nagrodę Outstanding Achievement Award od Society of Women Geographers, a w 1997 roku uhonorowano ją jako jedną z najwybitniejszych kartografów XX wieku. 23 sierpnia 2006 roku zmarła na raka, miała 86 lat.

Do dziś postać Marie Tharp jest bez wątpienia inspiracją dla pokoleń początkujących naukowców zajmujących się Ziemią, bo to właśnie mapy badaczki ukształtowały sposób, w jaki o tej Ziemi myślimy.

Tekst: Paulina Pomaska, Ilustracja: Jarek Danilenko

Gdyby coś, to wiesz

Wchodź bez pukania, ściągaj buty i zakładaj ulubione kapcie. Jeśli myślisz, że w temacie miesiączki nic już nie jest w stanie cię zaskoczyć, zdziwisz się!

footerLogoDesktopfooterDesktopFullLogo
footerInstagramIcon2xfooterFacebookIcon2x

Napisz do nas [email protected]

Metody płatności

Obsługujemy wszystkie popularne metody płatności, wybierz tę, która odpowiada Ci najbardziej!

payuLogoDesktop
visaLogoDesktop

Daj do siebie napisać, będzie nam miło!